Alan Adı (Domain) Seçimi: Almadan Önce Bilmeniz Gereken Her Şey

Alan Adı (Domain) Seçimi: Almadan Önce Bilmeniz Gereken Her Şey

Domain almadan önce 5 dakika düşünün. Çünkü kayıt edip ödeme yaptığınız andan itibaren değiştirmek pahalıdır. Yıllarca biriken backlink'ler, kartvizitlerdeki adres, e-posta imzanız, müşterilerin aklında kalan kelime — hepsi o ilk seçime bağlı. Bu yazı hem teknik anatomisini hem seçim mantığını açıklar; sonunda şirketim.com.tr mı şirketim.com mı sorusuna kendi başınıza cevap verebileceksiniz.

Domain Anatomisi: TLD, SLD, Subdomain

https://blog.example.com.tr adresini soldan sağa parçalara ayıralım:

Parça	Adı	Görev
https://	Protokol	Bağlantı tipi (HTTPS = TLS şifreli)
blog	Subdomain	Opsiyonel alt-alan; bağımsız içerik için kullanılır
example	Second-Level Domain (SLD)	Markanın benzersiz parçası — sahibi siz olursunuz
com.tr	Top-Level Domain (TLD)	Uzantı; .tr ccTLD + com ikinci seviye etiket

Subdomain'lerin sınırı yoktur: api.example.com.tr, shop.example.com.tr gibi istediğiniz kadar açabilirsiniz. Bunların hiçbiri ayrı domain değildir — kök domain'in altında DNS kaydıyla yönetilirler. www.example.com.tr da teknik olarak bir subdomain'dir; sadece geleneksel olarak ana siteye eşitlenir.

Önemli ayrım: example.com ve example.net farklı domain'lerdir, sahibi farklı kişi olabilir. example.com.tr ve example.com da öyle. Bu yüzden marka koruma stratejisinde aynı SLD'yi farklı TLD'lerde de kayıt etmek (defansif kayıt) yaygın bir uygulamadır.

TLD Türleri: gTLD ve ccTLD

İki ana kategori var:

gTLD (generic Top-Level Domain): .com, .net, .org, .biz, .info gibi global uzantılar. ICANN tarafından yönetilir. .com 1985'ten beri var; en güçlü ve en tıklanan. .org geleneksel olarak vakıflar/dernekler için kullanılır ama ticari kayıt da serbesttir. 2012 sonrası açılan yeni gTLD'ler (.app, .dev, .shop, .online, .store, .xyz) yazılım/e-ticaret/blog dünyasında popüler ama tanıdıklık seviyesi .com'un çok altında.

ccTLD (country code Top-Level Domain): Ülke kodlu uzantılar. .tr Türkiye, .de Almanya, .uk Birleşik Krallık. Bazıları ticari avantaj için global kullanılır: .io aslında Britanya İngiliz Hint Okyanus Bölgesi kodu ama yazılım dünyasında "input/output" çağrışımı yapan trend bir uzantı oldu. .co Kolombiya kodu ama kısa olduğu için startup'lar tarafından sevilir. .me Karadağ kodu ama kişisel siteler için kullanılır.

Karar Matrisi: Hangi Senaryoda Hangi TLD

Senaryo	Birinci tercih	İkinci tercih	Notlar
Türkiye'de e-ticaret	.com.tr + .com	sadece .com	İkisini birden almak marka koruma
Global SaaS / yazılım	.com	.io, .app	.com kullanıcı varsayılanı
Türkiye'de yerel hizmet	.com.tr	.com	Yerel arama sinyali
Kişisel blog	.com veya .gen.tr	.me, .blog	İsim ucuz olsun yeter
Sivil toplum / dernek	.org.tr	.org	Algı/güven faktörü
Yeni TLD denemeleri	.com ana + .xyz/.online ek	—	Ana domain mutlaka .com/.tr olsun

.com neden hâlâ baskın? İnsan refleksi. Müşterileriniz hatırlayamadıkları bir adresi tarayıcıya yazarken instinctively .com ekler. .io veya .dev kullanıyorsanız her tanıtımda "evet .io, c-o-m değil" demeniz gerekir. Uzun vadede maliyetli bir sürtüşme.

.tr Uzantısı: 2022 Reformu (TRABIS)

Türkiye'nin ccTLD'si olan .tr'nin yönetimi 2022 yılına kadar nic.tr (ODTÜ koordinasyonunda) tarafından yapılıyordu. 5 Eylül 2022 itibarıyla TRABIS (Türkiye Alan Adı Sistemi) devreye girdi ve önemli değişiklikler oldu.

En kritik değişiklik: .com.tr gibi alt etiketli .tr uzantılarını kayıt etmek için belge zorunluluğu kalktı. 2022 öncesinde ticari sicil gazetesi, marka tescil belgesi gibi ispatlar isteniyordu; şimdi serbest açıklama esasına geçildi (yani başvuru sahibi ihtiyacını beyan eder, belgeyi sonradan istenirse sunar).

.tr uzantı türleri ve genel kullanım:

Uzantı	Tipik Kullanım	Belge gereksinimi (2022 sonrası)
.tr	Doğrudan .tr (yeni açıldı)	Serbest açıklama
.com.tr	Ticari işletme	Serbest açıklama
.net.tr	Network/ISP/hosting	Serbest açıklama
.org.tr	Sivil toplum, vakıf, dernek	Serbest açıklama
.gen.tr	Bireysel, esnaf	Serbest açıklama
.biz.tr	Ticari (alternatif)	Serbest açıklama
.info.tr	Bilgi siteleri	Serbest açıklama
.web.tr	Web içerikli site	Serbest açıklama
.name.tr	Kişisel ad	Serbest açıklama

Doğru bilgi 2026 itibarıyla geçerlidir. TRABIS politikaları zaman zaman güncellenir; başvurudan önce nic.tr veya akredite kayıt sağlayıcı üzerinden son durumu doğrulamak iyi bir pratiktir.

.tr (doğrudan, alt etiket olmayan) uzantı, 2022 sonrası kayıt için açıldı. Mevcut markalar için öncelik tahsis süreci sonrası genel başvurular kabul edilmeye başlandı. example.tr artık kayıt edilebilir bir SLD'dir.

İyi Bir Domain İsmi Seçim İpuçları

Hatırlanabilirlik, telaffuz edilebilirlik, sözlü iletişim — bunların üçü de seçim kriterinin parçası. Telefonda bir tanıdığınıza domain'inizi söylüyorsunuz; karşı taraf duyduğu gibi adres çubuğuna yazıyor. Bu testi geçmeyen domain pratikte değer üretmez.

İyi özellikler:

• Kısa: 8-15 karakter ideal. 20+ karakter ezber yerine unutturur.
• Telaffuz kolay: Hem Türkçe hem İngilizce konuşan biri tek seferde söyleyebilmeli.
• Tek/iki kelime: Birleşik kelime mümkünse iki sözcük arasında kavramsal bağ olsun.
• Yazım belirsizliği yok: Tireli/tiresiz aynı anlama gelmemeli, "i/y" karışıklığı olmamalı.
• Marka uyumlu: Hizmetinizle örtüşen bir kavram veya marka adınız.

Kaçınılması gereken:

• Tire ve sayı: moda-hosting-1.com mı moda-hosting1.com mı modahosting1.com mı — sözlü iletişimde kayıp.
• IDN (Türkçe karakterli) ana domain: şirket.com teknik mümkün ama mobil klavye + URL bar + paylaşımda kayıp yaşanır. IDN versiyonunu rezerve edin, primer'i ASCII tutun.
• Çok uzun: turkiyeninenuygunhostingfirmasi.com ezberde tutulamaz.
• Yanıltıcı benzerlik: Mevcut markalara fazla benzer isimler hem hukuki risk hem müşteri kafası karışıklığı.
• Anahtar kelime istiflemesi: ucuz-hosting-istanbul.com gibi exact-match domain'ler 2012'den beri SEO'ya katkı sağlamıyor; spam algısı yaratıyor.

Almadan Önce Yapılacak 4 Kontrol

Domain'i kart bilgilerinizi girip kayıt etmeden önce şunları kontrol edin:

1. WHOIS sorgu: Domain serbest mi, kayıtlıysa ne zaman bitiyor? whois example.com komutu veya kayıt sağlayıcı arayüzü. GDPR sonrası bireysel kayıtların büyük kısmı maskelendi; kurumsal kayıtlarda detay görülebilir.
2. Marka tescili: Türkiye'de TÜRKPATENT (turkpatent.gov.tr) ücretsiz marka sorgusu sunar. Almak istediğiniz isim başkasının tescilli markasıysa hukuki risk var. Uluslararası için Madrid Protokolü kapsamında WIPO veritabanı.
3. Sosyal medya kullanılabilirliği: Domain'iniz hazır olsa bile Instagram, X (Twitter), LinkedIn handle'ı alınmışsa marka tutarlılığınız zedelenir. Bu üçünü domain almadan önce kontrol edin.
4. Geçmişi temiz mi? Domain daha önce kullanılmış olabilir. web.archive.org üzerinden domain'in eski içeriğine bakın. Kötü reputation taşıyan eski içerikler (kumar, spam, malware) yeni siteye SEO yükü olur.

Domain Satın Alma Adımlarında Dikkat Edilecekler

Hangi kayıt sağlayıcıyı seçeceğinizi yazmıyoruz (tercih size kalmış); ancak hangi özellikleri arayacağınızı bilin:

• Registrar Lock (Transfer Lock): Yetkisiz transfer engellemek için kapalı tutulmalı. Sağlayıcı bu özelliği panel'den açıp kapayabilmelidir.
• EPP code (Auth code) erişimi: Domain'i transfer edebilmek için bu kodu sağlayıcıdan alabilmelisiniz. Bazı kötü sağlayıcılar bunu zorlaştırır.
• DNSSEC desteği: DNS spoofing'e karşı koruma. Modern bir kayıt sağlayıcıda standart bulunmalı.
• WHOIS Privacy: Bireysel kayıtlarda kişisel bilgileri maskeler. KVKK kapsamında zaten büyük ölçüde otomatik uygulanıyor; tüzel kişilikte opsiyon olmalı.
• Otomatik yenileme kontrolü: Auto-renew açık/kapalı seçeneği olmalı. Ödeme bilgisi güncel değilse domain'iniz expire eder; manuel takvim tutmak güvenli.

Tek-yıl mı çoklu-yıl mı? SEO için 5 yıllık alın, Google domaine güveniyor iddiasını duyabilirsiniz. Google bu sinyali küçük olarak değerlendiriyor; belirleyici değil. 5 yıllık almanın asıl faydası: yenileme unutmaktan kaynaklı kayıp riskini sıfırlamak. Marka domain'iniz için 5-10 yıl ödemek mantıklı; deneme/yan domain için 1 yıl yeterli.

Domain Ömür Döngüsü: Aktif → Expired → Redemption → Released

Domain bir kez alındıktan sonra şu döngüye girer:

1. Active: Domain çalışır durumda. Kayıt sahibi yıllık ücretini ödediği sürece sürdürülür.
2. Expired (Süresi Doldu): Yenileme tarihinden sonra domain ilk gün itibarıyla "expired" statüsüne geçer. Genellikle siteden ulaşılamaz. 30 günlük grace period: bu sürede sahibi normal yıllık ücretle yenileyebilir.
3. Redemption Period: Grace period sonrası 30 günlük kurtarma süreci. Yenileme yapılabilir ama ekstra ceza ücreti vardır (sağlayıcıya göre değişir, çoğunlukla yıllık ücretin 5-10 katı). Bu süreçte domain üçüncü kişilere kayıt edilemez.
4. Pending Delete: Redemption sonrası 5 gün. Domain artık geri alınamaz; ICANN sistemleri tarafından serbest bırakılma kuyruğundadır.
5. Released: Domain serbest. İsteyen kayıt eder. Yüksek değerli expired domainler "drop catch" servisleri tarafından serbest kalır kalmaz tescil edilir.

Pratik sonuç: Auto-renew kapalı ise takviminizi kurun. Yenileme tarihinden 60 gün önce hatırlatma + 7 gün önce ikinci hatırlatma. Ödeme kartınızın süresi dolmuşsa otomatik yenileme başarısız olur — bu en sık expire sebebi.

Domain Transferi: EPP Code ve 60-Day Rule

Domain'i bir kayıt sağlayıcıdan başkasına taşımak ICANN politikasıyla standardize edilmiş süreçtir:

1. Transfer Lock kapatılır: Mevcut sağlayıcı paneli üzerinden registrar lock devre dışı bırakılır.
2. WHOIS Privacy kapatılır: Bazı kazanan kayıt sağlayıcılar transfer onayı için Privacy'nin geçici kapanmasını ister.
3. EPP (Auth) code alınır: Mevcut sağlayıcı domain panelinde "Get EPP code" / "Transfer code" bağlantısından alınır.
4. Yeni sağlayıcıda transfer başlatılır: EPP code girişiyle başlatılır. Ödeme alınır (genellikle 1 yıl yenileme bedeli).
5. E-posta onayı: Kayıt sahibinin domain'e bağlı e-posta adresine onay linki gelir. 5-7 gün içinde onaylanmalı.
6. Tamamlanma: Onay sonrası 5-7 gün içinde domain yeni sağlayıcıya geçer. DNS ayarları aynı kalabilir veya yeni sağlayıcıda değiştirilebilir.

60-day rule (ICANN politikası): Domain ilk kayıttan veya son transferden itibaren 60 gün içinde yeni transfere kapalıdır. Yeni alınan domain'i hemen başka sağlayıcıya taşıyamazsınız.

Hosting Bağlantısı: Buyukweb Tarafı

Burada işin pratik yanına gelelim. Buyukweb hosting + domain ayrı ürünler. Buyukweb'de domain hizmeti yoktur; biz size domain satmıyoruz, "ücretsiz domain" gibi bir kampanyamız yok. Bunun yerine müşteri kendi domain'ini bir kayıt sağlayıcıdan alır, sonra Buyukweb hosting'e bağlar.

Bağlantı iki şekilde yapılır:

1) Nameserver yönlendirmesi (önerilen): Buyukweb hosting paketi alındığında müşteri panelinde (my.buyukweb.com) hosting'e atanmış nameserver bilgisi yer alır (ör. ns1.buyukweb.com ve ns2.buyukweb.com). Domain'inizi aldığınız kayıt sağlayıcının panelinden bu iki nameserver'ı girersiniz. DNS yönetimini cPanel/Plesk üzerinden yaparsınız. Yayılma süresi genellikle 1-4 saat, en geç 24-48 saat.

2) A kaydı yönlendirmesi: Cloudflare gibi bir DNS yönetim servisi kullanıyorsanız nameserver'ları onlara verirsiniz, sonra Cloudflare panelinde A kaydı olarak Buyukweb hosting'in IP'sini gösterirsiniz. Sunucu IP'si cPanel "Server Information" bölümünde görünür. CDN katmanı eklemek isteyenler için uygun yapı.

Tek hosting'de birden fazla domain: cPanel paketinizin kapasitesine göre Addon Domain özelliğiyle birden fazla domain'i tek hosting paketinde barındırabilirsiniz. Reseller paketlerinde sınırsız domain barındırma var.

Destek: Domain'i Buyukweb hosting'e bağlama sürecinde sorun yaşarsanız 7/24 TR destek hattımız 0850 302 60 70 üzerinden yardım alabilirsiniz. DNS yayılması, nameserver doğrulaması ve cPanel kayıt yapılandırması konularında destek ekibimiz Türkçe açıklayan teknik bir kadrodan oluşur.

SEO ve Domain: Gerçekçi Beklenti

2010'larda exact-match domain (EMD) Google'da doğrudan boost yaratıyordu. 2012 EMD update'i ile bu sinyal nötralize edildi. 2026 itibarıyla pratik özet:

• Domain'iniz markanızı yansıtsın, anahtar kelimeyi değil; anahtar kelime için içerik üretilir.
• Tireli "ucuz-hosting-istanbul.com" formundaki domain'ler spam algısı yaratır.
• Domain yaşı zayıf bir sıralama sinyali; otorite ve içerik kalitesi belirleyici.
• Domain'i değiştirmek SEO'da 3-6 aylık dalgalanma yaratır; 301 yönlendirme çoğu otoriteyi taşır, %100 değil.
• AI search (AI Overview, ChatGPT, Perplexity) kaynak seçerken brand authority'ye bakar; .com hâlâ "ciddi marka" çağrışımıyla artı puan.

Pratik sonuç: marka adınızı seçin, anahtar kelime istemeyin.

Sıkça Sorulan Sorular

.tr uzantı için belge gerekiyor mu hâlâ?

Hayır, 5 Eylül 2022 sonrası TRABIS sistemi serbest açıklama esasına geçti. Ticari sicil gazetesi veya marka belgesi sunma zorunluluğu kalktı. Başvuru sahibi ihtiyacını beyan eder; gerekli görülürse sonradan belge talep edilebilir.

.com mu .com.tr mi tercih etmeliyim?

Türkiye'de e-ticaret/yerel hizmet veriyorsanız ikisini de almak en sağlıklı strateji. .com global tanınırlık, .com.tr Türkiye yerelinde güven sinyali. Bütçe tek seçim gerektiriyorsa: kurumsal ve yerel müşteri ağırlıklıysa .com.tr, hibrit/global hedefliyorsanız .com.

WHOIS Privacy şart mı?

Bireysel kayıtlarda KVKK ve GDPR sayesinde kişisel bilgiler büyük ölçüde otomatik maskeleniyor. Tüzel kişilikte (şirket kayıtlı) WHOIS bilgileri daha açık görünür; spam ve sosyal mühendislik saldırılarına karşı Privacy hizmetini aktive etmek mantıklı. Domain iletişim bilgilerini gizleyen ama abuse e-posta adresi tutan modern Privacy hizmetleri standart.

Domain transferi ne kadar sürer?

ICANN politikası transfer süresini 5-7 gün olarak belirler. EPP code alındıktan ve yeni sağlayıcıda transfer başlatıldıktan sonra mevcut sağlayıcının e-posta onayı + ICANN periyodu birleşince genellikle 5-7 günde tamamlanır. 60 gün içinde tekrar transfer mümkün değildir.

Süresi dolan domain'i nasıl kurtarırım?

Süre bitiminden sonra 30 gün grace period (normal yenileme), sonra 30 gün redemption period (cezalı yenileme — yıllık fiyatın 5-10 katı), sonra 5 gün pending delete. Pending delete sonrası serbest kalır. Domain önemliyse redemption sürecinde acele edin.

Domain ile hosting aynı sağlayıcıdan alınmalı mı?

Zorunlu değil. Buyukweb domain satmıyor; müşterilerimiz domain'lerini ayrı bir kayıt sağlayıcıdan alıp Buyukweb hosting'e nameserver yönlendirmesiyle bağlar. Aynı sağlayıcıdan almanın avantajı tek panel; ayrı almanın avantajı sağlayıcı bağımlılığını azaltma.

5 yıllık domain almak SEO avantajı sağlıyor mu?

Google çoklu yıl kayıt sinyalini düşük ağırlıkla değerlendiriyor; belirleyici değil. Asıl faydası: yenileme unutmadan domain kaybı riskini ortadan kaldırmak. Marka domain'iniz için 5-10 yıl mantıklı; yan/deneme domainleri için 1 yıl yeterli.

Buyukweb'de "ücretsiz domain" kampanyası var mı?

Hayır. Buyukweb hosting + domain ayrı ürünler ve biz domain satışı yapmıyoruz; dolayısıyla "ücretsiz domain" gibi bir kampanyamız yok. Şeffaf kalmak için bunu açıkça belirtiyoruz: domain'inizi bir kayıt sağlayıcıdan alır, hosting'i Buyukweb'den alıp nameserver'ları yönlendirirsiniz.

Türkçe karakterli (IDN) domain almalı mıyım?

Teknik olarak mümkün ama SMS, e-posta, copy-paste, mobil klavye gibi pratik durumlarda Türkçe karakter kayıp yaşanır. Primer domain'i ASCII (sirket.com.tr) seçip IDN versiyonunu rezerve etmek (taklit önlemi) tipik strateji.

DNSSEC açmalı mıyım?

Evet. DNSSEC DNS spoofing saldırılarına karşı koruma sağlar; modern kayıt sağlayıcıların çoğu birkaç tıkla aktif eder. Buyukweb DNS altyapısı DNSSEC ile uyumludur.

---

Domain seçimi internetteki ilk izleniminizdir; kısa, telaffuz edilebilir ve markanızla uyumlu olmasına dikkat edin. .com evrensel, .com.tr Türkiye'de yerel güven; ikisini de almak çoğu zaman en iyi strateji. Aldıktan sonra Buyukweb hosting'e bağlamak nameserver güncellemesinden ibaret. SEO trafiği için anahtar kelime stuffing yerine içerik üretin; AI search çağında brand authority hâlâ kazandıran şey.

İlgili Büyükweb Hizmetleri

Domain'inizi bağladığınızda Türkiye lokasyonlu, hızlı ve güvenli hosting altyapısı:

• cPanel Web Hosting (Ücretsiz SSL)
• WordPress Hosting
• Plesk Web Hosting
• Reseller Hosting
• VDS Sunucu

Sorularınız için 0850 302 60 70 numaralı destek hattımıza veya iletişim sayfamıza yazabilirsiniz.